تفسیر موضوعی سوره نور

چکیده

این سوره را در حقیقت میتوان سوره پاکدامنی عفت و مبارزه با آلودگیهای جنسی دانست؛ چرا که بیشترین مطالبش پیرامون راه کارهای پاکسازی اجتماع از آلودگیهای جنسی است؛ بر این اساس محوری ترین تعالیم و مباحث سوره نور این مطلب است بیان مجازات شدید زن و مرد زناکار که در دومین آیه این سوره مطرح شده است. موضوع بعدی به این مسئله می پردازد که اجرای «حد» چیز ساده ای نیست بلکه از نظر موازین قضایی اسلام شرایط سنگینی دارد. نسبت به غیر مرد و همسرش چهار شاهد و در مورد مرد و همسرش باید برنامه «لعان» اجرا گردد. همچنین حتی اگر کسی که دیگری را متهم میسازد نتواند ادعای خود را در محکمه قضاوت اسلامی ثابت کند خود مجازات شدید چهار پنجم حد زنا خواهد داشت تا کسی تصور نکند میتواند با متهم ساختن دیگران به سادگی آنها را به مجازات اسلامی بکشاند، بلکه بر عکس خود گرفتار مجازات خواهد شد. سپس به همین مناسبت حديث معروف «افک» و تهمتی را که به یکی از همسران پیامبر اسلام زدند مطرح کرده تا کاملا روشن شود شایعه سازی درباره افراد پاک چه مجازات سنگینی دارد. برای این که تصور نشود اسلام تنها به برنامه مجازات گناهکار قناعت میکند به یکی از مهمترین راهای پیشگیری از آلودگیهای جنسی پرداخته مسئله نهی از چشم چرانی مردان نسبت به زنان و زنان نسبت به مردان و موضوع حجاب زنان مسلمان را پیش کشیده به صورت مشروع در این زمینه بحث می کند؛ چرا که یکی از عوامل مهم انحرافات جنسی این دو مسئله چشم چرانی و بی حجابی است. باز برای پیشگیری از آلوده شدن به اعمال منافی عفت دستور ازدواج سهل و آسان را صادر میکند تا از طریق ارضای مشروع غریزه جنسی با آزادی جنسی و روابط نامشروع مبارزه کند. آداب معاشرت و اصول تربیت فرزندان در محیط منزل به پدران و مادران موضوع دیگر این سوره است. در این سوره آمده است؛ وقتهای خاصی که احتمال دارد زن و شوهر با هم خلوت کرده باشند فرزندان بدون اجازه وارد اتاق آنها نشوند تا موجباتی از این راه برای انحراف آنها فراهم نگردد. به همین مناسبت، بعضی دیگر از آداب زندگی خانوادگی را مطرح میکند و به مقرر داشتن احترام خانه و آزادی انسان در درون خانه خود می پردازد و از ورود به هر منزلی بدون کسب اجازه و انس و الفت داشتن و سلام کردن بر اهل آن نهی میکند و می فرماید در صورتی که اجازه ورود به خانه ای را ندهند باز گشتن و انصراف از ورود بدان پاکیزه تر است مگر منازل عمومی و غیر مسکونی، در همین ارتباط چگونگی خطاب کردن و صدا زدن پیامبر اسلام صلی و نهی از بی اعتنایی کردن به دعوت رسول الله را بیان میکند. این سوره از پیر زنانی که امید شوهر کردنشان نیست فریضه حجاب را بر میدارد، همچنان که از نابینا، لنگ و بیمار شاید برای آسان گیری نسبت به آنها حرج و تکالیف دشوار را بر میدارد، در لابلای این بحث ها بخشی از مسائل مربوط به توحید مبدا و معاد و تسلیم بودن در برابر فرمان پیامبر صلی را ذکر میکند چرا که پشتوانه همه برنامه های عملی و اخلاقی همان مسائل اعتقادی ایمان به میدا و معاد و حقانیت نبوت است و تا این ریشه نباشد آن شاخ و برگها و گل و میوه ها شکوفا نخواهد شد. درانتها به مناسبت بحثهای مربوط به ایمان و عمل صالح سخن از حکومت جهانی مؤمنان صالح به میان آمده، سرانجام با یادآوری این حقیقت که علم الله بر مردم احاطه دارد و آنها را از آنچه می کنند آگاه میسازد این سوره را به پایان میرساند.

 کلید واژه ها تفسیر موضوعی، سوره نور.