تفسیر موضوعی سورهٔ فصّلت

چکیده

موضوعات اساسی این سوره: (توحید با ارائه دلایل عظمت قرآن و دلایل حقانیت آن، اثبات معاد و تفصیل مناظر آخرت) است و همچنان این سوره مانند دیگر سوره های مکی برای اصلاح عقاید هستند، چنان که در آن عقاید توحید، رسالت و آخرت با آیات مختلف مدلل شده اند به ویژه دلایل اثبات آخرت و شبهات منکرین با تفصیل بیشتر بیان شده است که تقریبا تمام مقاطع این سوره در اطراف همین محور می چرخد.

    موضوع تحقیق همانا تفسیر موضوعی سورۀ مبارکۀ حم السجدة ویا سورۀ فُصّلت است و این موضوع از لحاظ اینکه با قرآن کریم ارتباط وپیوند دارد، واینکه یک سورۀ از سوره های قرآنی را به شیوۀ تفسیر موضوعی مورد بررسی قرار میدهد، از اهمیت والای بر خوردار است.

    روشی را که در تحقیق این موضوع اختیار نموده ام همان روش تفسیر موضوعی است که بعد از مشخص نمودن موضوع محوری سوره، تمام آیات این سوره را به مقاطع مختلف تقسیم نموده، سپس هر مقطع را بعد از ترجمه وتوضیح کلمات آن به موضوعات مختلف تقسیم نموده ام.

     این سوره را به طور مختصر به ده مقطع:  بیان عظمت قرآن کریم، دلایل توحید،  تهدید اعراض کنندگان از قرآن،  کیفیت عقوبت کافران در آخرت، موقف کافران در برابر قرآن،  ترغیب بسوی دعوت، بیان عظمت و اوصاف عالی قرآن، حقانیت قیامت و تخصیص علم آن به الله و برائت مشرکان از معبودان شان، شرح احوال انسان به هنگام سختی و آسوده حالی و دلایل آیات انفسی و آفاقی بر حقانیت قرآن می باشد تقسیم شده است.

    آنچه را که به عنوان یافته های مهم تذکر داد این است که این سوره از سوره های مکی شمرده شده و مطابق با ترتیب مصحف بعد از سوره حم المؤمن و قبل از سوره الشوری نازل شده است.

    هم چنان یافتۀ مهم دیگر این است که این سورۀ همانند اکثر سوره های قرآن کریم با بیشتر از یک نام شناخته شده  که یک نامش فصلت ودیگرش حم سجدة می باشد که سبب این نامگذاری ها در خلال تحقیق نام سوره ذکر خواهد گردید.

واژه های کلیدی: سوره فصلت، تفسیر موضوعی، حٰم السجده