تفسیر موضوعی سوره المطففین
ماستری
محصل: شهاب الدین
استاد رهنما: پوهاند دکتور محمد مزمل اسلامی
دیپارتمنت: دیپارتمنت تفسیر و حدیث
پوهنځی: پوهنځی شرعیات
شماره: 339
سال دفاع: 2023
چکیده
این سوره سی و شش آیه دارد و در مکّه نازل شده است، گرچه بر اساس برخی روایات، آیات اولیه آن مدنی است، ونام سوره، برگرفته از آیه اول است و به معنای کم فروشان می باشد، و این سوره با هشدار به کم فروشان آغاز می شود و ریشه آن را باور نداشتن روز قیامت برمی شمرد، و سرگذشت فاجران گنهکار و متجاوز و برخورد آنان با آیات الهی، که بیانگر زنگار گرفتگی دلهای آنهاست، بخش دیگری از آیات این سوره را تشکیل می دهد، البتّه بیان نعمت های جاودان و شادی و سرور بهشتیان، نور امید را در دل مؤمنان روشن می سازد و آنان را در برابر نیش و نوش های مجرمان دلداری می دهد تا در اثر تحقیر و استهزای آنان اندوهگین نشوند.
به هر حال، در بحث حاضر با جمع گردآوری تفسير موضوعي سوره مطففین را بحث شده، كه بحثهاى اين سوره بر چهار محور دور مىزند:
۱- هشدار و تهديد شديدى نسبت به كم فروشان، و اشاره به اين مطلب كه گناهان از عدم ايمان راسخ به رستاخيز سر چشمه مىگيرد.
۲- بخشى از سرنوشت «فجّار» در آن روز بزرگ.
۳- قسمتى از مواهب عظيم و نعمتهاى روح پرور نيكوكاران در بهشت.
۴- اشارهاى به استهزاى جاهلانه كافران نسبت به مؤمنان و معكوس شدن اين كار در قيامت.
وشکی نیست که تفسیر موضوعی از روش های معمول و مفید در میان انواع تفاسیر است و با استفاده از آن می توان به آسانی به مقاصد و اهداف سوره های قرآن کریم پی برد، به همین ملحوظ با توجه به اهمیت فهم محتوا و موضوعات سوره «المطففین»، تفسیر موضوعی آن انتخاب گردید.
و از این سوره به طور خلاصه چنین برداشت می شود که الله متعال به صیغه ویل و هلاکت به کسانی که در کیل و پیمانه خود خیانت می کنند هشدار سخت داده و این درس بزرگی برای همه مسلمانان است تا از این عمل بد پرهیز نمایند، و در کنار عبادت و دعوت به توحید و یکتاپرستی قرار داشته است، و پیامبران در فعالیتها و اصلاحات اقتصادی نقش اساسی و کلیدی داشته اند، عقیده و باور به خداوند و روز آخرت نقش بزرگی در اصلاح اعمال دارد، خیانت در اموال و کم کردن در کیل و پیمانه اگرچه اندک هم باشد، در نزد خداوند متعال بزرگ حساب می شود، و به همین خاطر الله متعال به محاسبه مستقیم و ایستاد شدن در محضر خداوند خبر داده است، هشدار به مطففین نشان می دهد که عدالت پیشگان در تجارت و خرید و فروخت مستحق اجر و پاداش می باشند، و تجاران صادق و امین از فضیلت خاصی برخوردار می باشند، فجار و کفار از دیدار پروردگار محروم اند و مومنان پروردگارشان را در روز قيامت و در بهشت می بينند، و از نگاه کردن به ذات او لذت می برند، درجنت چشمه ها مطابق ذوق جنتیان در باغ وباغچه ها وقصرهای شان وجود دارد، که آب آنها با کافور و زنجبیل خلط می باشد، وآب خالص می باشد، در نهایت درجه صفا وخوش طعم و خوش ذایقه که بنده گان مقرب و نیکوکاران الله -جل جلاله- ازآنها می نوشند. و در نهایت اینکه جزا از جنس عمل است و همانطوری که در دنیا کفار و مجرمین مومنان را مورد تمسخر و استهزاء قرار می دادند، در قیامت، بر عکس، مومنان بر بالای کفار و مجرمین خنده می کنند و آنان را به تمسخر می گیرند.
واژه های کلیدی: تفسیر، سوره، موضوعی، المطففین
