تفسیر موضوعی سوره الطور

چکیده

تفسیر موضوعی از اهمیت خاصی برخوردار است و این نوع تفسیر شامل ترین تفسیر برای فهم درست احکام و مفاهیم قرآن کریم می باشد چون با این روش جزئیات و مطالب مربوط به یک موضوع به شکل دقیق مورد بحث قرار می گیرد. به همین منظور در این رساله سوره الطور طی پنج مقطع به شکل موضوعی و از نوع کتابخانه یی  در روشنی تفاسیر قرآن کریم، تفسیر شده است که خلاصه آن قرار ذیل است:

سوره الطور مکی بوده و همان اهدافی را دارد که در عموم سایر سوره های مکی می داشته باشند که آن عبارت از ترسیخ عقیده و استوار نمودن استوانه های اساسی ایمان می باشد و محور اساسی این سوره که تمام اجزاء و مقاطع آن را با هم وصل می کند، بیان اصول عقیده و اثبات عذاب بر بالای منکرین بوده و سایر محتویات آن به همین موضوع ربط دارد .

خلاصه مفاهیم به دست آمده از مقطع اول این است که وقوع قیامت و اثبات عذاب در روز وعده شده حتمی است و همین موضوع  طی (16) آیت بحث شده و آنچه ضمناً دانسته می شود اینکه: سحر و جادو حقیقت دارد، جزا از جنس عمل است و انسان در دنیا هر نوع عملی که انجام دهد پاداش نیک یا بد آن را می بیند. الله متعال انسان ها را به اثر اعمال خودشان جزا می دهد و هر آنچه که یک انسان در آخرت به آن رو برو می شود نتیجه عمل و دستاورد خودش می باشد. و اینکه کفار از آتش جهنم خلاصی ندارند و در آن صبر کنند یا نکنند برای شان یکسان است. 

از مقطع دوم که عنوان آن، پاداش متقین و نعمت های خداوند برای آنان در روز قیامت است طی (11) آیت چنین بر می آید که مومنان در قیامت به اجر و پاداش خود می رسند، فرزندان مومنان در بهشت با پدران خود ملحق می شوند، بهشتیان در جنت حالات و گذشته خود در دنیا را یاد آوری می کنند، اهل جنت در پهلوی همسران بهشتی خویش با زنان دنیایی شان یکجای می شوند، در جنت، تفریح و سرگرمی وجود دارد و بهشتیان با یکدیگر تفریح می کنند حتی در خوردن و نوشیدن با هم کشمکش و نزاع می کنند نه به خاطر اینکه چیزی آنجا کم باشد بلکه این کار را به منظور سرگرمی انجام می دهند.

از مقطع سوم که عنوان آن، ادامه پند و تذکیر با وصف مکائد و نیرنگ ها طی ( 6) آیت چنین بر می آید که هرکس دليلي غير از قرآن کریم بخواهد و معجزه اي ديگر را پيشينهاد نمايد نادان وستمگر است و افتراآت مشرکین در برابر پیامبر-صلی الله علیه وسلم- غیر عاقلانه می باشد و ضمناً اینکه یک دعوت گر با وصفی که مردم در مقابلش هرنوع تهمت و افترا کنند، باید به وعظ و تبلیغ خود ادامه دهد و به سخنان بیهوده نادانان اهمیت ندهد.

از مقطع چهارم که عنوان آن، اثبات خالق از طریق دلایل توحید در آفاق و انفس می باشد طی (8) آیت به طور خلاصه چنین بر می آید که داعی الی الله به دنبال منصب و جایگاه و منزلت و شهرت، نباشد زیرا اخلاص در هر کار، اساس موفقیت در آن، به شمار می رود، و اینکه دعوتگر باید متیقن باشد که کید و مکر مخالفین و دشمنان حقیقت پیروز شدنی نیست و انجام نیک و پیروزی نهایی برای اهل حق است.

از مقطع پنجم که عنوان آن اعراض از کفار به دلیل مخالفت آنان از محسوسات، می باشد  چنین بر می آید که منکرین و کسانی که از حقیقت آشکار توحید و معاد انکار می ورزند، اگر هر دليلي براي اثبات حق آورده شود از حق پيروي نخواهند کرد، و در ضمن اهمیت و فضیلت تسبیح خداوند متعال در شب و اوقات خاص، معلوم می گردد که ذکر خداوند در اوقات خاص مانند شب، صبح وشام ثواب و اجر خاص دارد و به خصوص ذکر و تسبیح خداوند متعال پس از غروب ستاره ها امر شده و یاد آوری از نجوم اشاره بر اهمیت این پدیده بزرگ جهان است.

واژه های کلیدی: تفسیر، سوره، الطور، مقطع، موضوعی، مناسبت.