جمع و بررسی احادیث وارده در مورد حسد در کتب سته
ماستری
محصل: عبدالصمد
استاد رهنما: پوهاند دکتور محمد اسماعیل لبیب بلخی
دیپارتمنت: دیپارتمنت تفسیر و حدیث
پوهنځی: پوهنځی شرعیات
شماره: 342
سال دفاع: 2024
چکیده
شریعت اسلامی که از طرف الله تبارک وتعالی توسط فرستاده اش محمد رسول الله-صلی الله علیه وسلم- برای رهنمایی و نجات بشریت آمده است همه امراض باطنی و اکثریت امراض جسمی را پیش بینی و وقایه نموده است. حسد از جمله امراضیست که در قلب انسان جاگرفته بعضی ها به فضل الله تبارک وتعالی از آن نجات یافته و بعضی دیگر را میتوان به مشکل از آن نجات داد، بنابرین موضوعیکه میخواهم بالای آن بحث نمایم عبارت از جمع و بر رسی احادیث وارده راجع به حسد در کتب سته میباشد طوریکه بعداً بالای آن به طور مفصل بحث خواهیم نمود حسد عبارت از تمنی و آرزو نمودن نعمت دست داشته شخص دیگر به گونه ایست که همراه با خواستن آن درخواست زوال آنرا از نزد محسود ویا منعم علیه نیز داشته باشد، حسد به مراتب مختلف تقسیم گردیده است که مذمت و بدی آن نظر به مرتبه آن تفاوت دارد .
غبطه در امورات حلال به کار میرود طوریکه شخصی صاحب مال و یا علم نافع بوده و آن را در راه الله تبارک وتعالی به مصرف میرساند شخصی از الله همانند آن مال ویا علم را بخواهد تا باشد وی نیز در راه الله تبارک وتعالی آنرا به مصرف رسانده رضای الله تبارک وتعالی را با آن کسب نماید و علاوه بر تمنی آن سعی وتلاش نیز نماید، بنابرین حسد به دوگونه تقسیم گردیده است که یکی آن مجاز است که به آن غبطه گفته میشود و در دو امور جواز دارد یکی در مال و دیگری در علم وفضل، نوع دوم حسد غیر مجاز است که مراتب مختلف دارد، حرمت حسد در کتاب الله وسنت رسول الله-صلی الله علیه وسلم- ثابت بوده و همه علما به حرمت آن نیز اتفاق نظر نموده اند، علاوه برحسد رسول گرامی اسلام-صلی الله علیه وسلم- از اسباب واموراتیکه باعث وسبب حسد میگردد نیز منع فرموده است که عبارت از مقاطعه، تدابر، گمان بد، تناجش، تحسس وغیره است.
این عنوان از موضوعی بحث میکند که در شریعت اسلامی از آن به صراحت منع آمده است و ما راه های علاج و ترک آنرا نیز تحت بحث قرارمیدهیم بنابرین این موضوع از اهمیت به سزائی برخورداراست.
عنوان فوق الذکر تحت سه فصل که در فصل اول مفاهیم وکلیات، در فصل دوم اسباب، انواع و حکم حسد و در فصل سوم اضرار و علاج حسد را به روش تحقیقی طوری تحت بحث قرار داده ایم نخست حدیث را ذکر بعد ترجمه،شرح و احکام بدست آمده از آن را ذکرمینمائیم.
بالآخره به این نتیبجه رسیدیم که حسد حرام و مراتب مختلف دارد اما شریعت اسلامی راه های علاج را برای آن پیش بینی نموده است.
واژه های کلیدی: حسد، منافسه، غبطه، تناجش ،تحسس، ظن.
