جرايم رسانه اى در فقه اسلامى و قوانين افغانستان
ماستری
محصل: عبدالحی
استاد رهنما: دکتور رفیع الله عطاء
دیپارتمنت: دیپارتمنت فقه و قانون
پوهنځی: پوهنځی شرعیات
شماره: 377
سال دفاع: 2022
چکیده
الحمد رب العالمین والصلاة والسلام على أشرف الأنياء وخاتم النبيين محمد وعلى آله وصحبه أجمعین. وبعد، تحقیقی را که بنده تحت عنوان (جرایم رسانه ای در فقه اسلامی و قوانین افغانستان) بمنظور احراز درجه ماسترى در پوهنتون سلام – کابل به رشته تحریر درآورده ام مشتمل بر:
· یک مقدمه
· دو فصل
· و نتیجه گیری
می باشد که در فصل اول آن از کلیات صحبت شده و در فصل دوم تماس مستقیم به اصل موضوع گرفته شده است که روی همرفته می توان خلاصه و فشرده آن را بشرح زیر بیان نمود:
مقدمه:
مقدمه طبق معمول به معرفی موضوع، اسباب اختیار و اهمیت آن، سوال های اصلی تحقیق، پیشینه تحقیق، مشکلات فرا راه، روش تحقیق، اهداف تحقیق و پلان تحقیق پرداخته است.
فصل اول:
در فصل اول به تعریف، تاریخچه، اهمیت و كاركرد رسانه ها و همچنین به موضوعاتی چون آزادی، آزادی فکر و اندیشه، آزادی عقیده، آزادی بیان و آزادی رسانه ای از دید شریعت اسلامی و قوانین افغانستان و محدودیت های موجود در این زمینه پرداخته شده، و نیز به موضوع جرایم و جزاها به شکل عام تماس گرفته شده است.
فصل دوم:
فصل دوم در آغاز به توضیح جرم رسانه ای، عناصر تشکیل دهنده و معیار تشخیص آن پرداخته در گام بعدی جرایمی که از طریق رسانه ها صورت می گیرند، مانند: اطلاعات غلط و گمراه کننده، افترا، افشای اسرار، تحریک، توهین، تعرض بر حریم خصوصی، قذف، دشنام، اشاعه فحشاء و اشاعه تبعیض را از دید فقه اسلامی و قوانین افغانستان به بحث گرفته در پایان روی این که چه کسی مسئول جرایم رسانه ای است مکث نموده است.
نتیجه گیری:
در نتیجه گیری به نکاتی اشاره شده که در پایان تحقیق به آن دست یافته شده و در فرجام توصیه ها و پیشنهاداتی نیز به منظور اقدامات بعدی در این عرصه تقدیم حضور خوانندگان گرامی گردیده است.
و در کل می توان اذعان داشت که در لابلای بحث به موضوعات زیر تماس گرفته شده است:
- با توجه به فناوری های جدید شیرازه ارتکارب جرایم وسعت یافته و مسایل جدیدی بروز نموده است.
- یکی از این دسته مسایل جدید و قابل بحث، جرایم رسانه ای می باشد که در عصر حاضر نظر به گسترش فعالیت های رسانه ای در حال انتشار بوده و هر روز شیرازه آن وسعت پیدا می کند.
- رسانه ها وکارکنان رسانه ای با سوء استفاده از آزادی فکری، عقیده، بیان و آزادی رسانه ای و همچنین عدم توجه به محدودیت های موجود در این زمینه مرتکب این نوع جرایم می گردند.
- شریعت و فقه اسلامی در قبال جرایم رسانه ای جزاهایی را بصورت "جزای حدی" یا تعزیری" در نظر گرفته است.
- جزا های حدی در شریعت اسلامی مشخص بوده ولی جزاهای تعزیری به حاکم و مراجع ذی ربط
تفویض گردیده تا خود در این زمینه جزای مناسبی را اتخاذ نمایند.
- قوانین افغانستان نیز در زمینه تنظیم جزاهای تعزیری در قبال جرایم رسانه ای ماده هایی را صراحتا و یا ضمنا مقرر داشته است.
- رسیدگی به تخلفات رسانه ای از طریق کمیسیون بررسی شکایات و رسیدگی به تخلفات رسانه ای صورت می گیرد.
- در صورت ارتکاب جرایم از طرف رسانه ها این کمیسیون قضایا را به مراجع عدلی و قضایی محول می سازد.
