تفسیر موضوعی سوره ابراهیم

چکیده

درنتیجه ای  هرمطالعه ، تحقیق  ویا پژوهش لازم است که  صاحب تحقیق یک خلاصه بندی را با خود داشته باشد ، تفسیرموضوعی از اهمیت خاصی برخوردار است و این نوع تفسیر شامل ترین تفسیر برای فهم درست احکام ومفاهیم قرآن کریم می باشد  چون با این روش جزئیات ومطالب مربوط به یک موضوع به شکل دقیق مورد بحث قرار می گیرد. ازخلال  بحث درتفسیرموضوعی مباحث مهمه  وممده: بمیان میآید.

مهمه چو (1) توحید:  تعریف توحید، اقسام توحید: الوهیت، ربوبیت ، اسماء وصفات، یا توحید به عنوان  إله ، به عنوان تحمید ، به عنوان تسبیح  وبه عنوان برکت (2) رسالت (3) صداقت قرآن (4) ایمان به رستاخیز .

مباحث ممده  چون : (1) جهاد (2) انفاق (3) تنظیم (4) آداب تنظیم ، به میان می آید. وهمچنان مباحث فقهی وعقیدتی نیز هویدا میگردد. از مباحث عقیدتی : (1) مکالمه قرآن با یکی از دو گروه منقاد وغیر منقاد، منقاد: مؤمنین، غیر منقاد به چهارقسم است : (1) یهود (2) نصاری (3) مشرکین (4) منافقین. علاوه از این مباحث ، چون: تسلیت برای انبیاء "علیهم السلام" ربط القلب  وتشجیع برای مؤمنین، زواجر برای کفارمشرکین ومنافقین ویا هم الحلف لاثبات دعوی (قسم برای اثبات دعوی)، د ضمن دلایلی عقلی،نقلی، وحیی ،نیزبیان می گردد.

لذا برخی یافته های مهم وواژه های کلیدی:بعدازتفحص،تلاش ومطالعه کتب برخی ازمفسیرین ونویسندگان درموردتفسیرموضوعی وهمچنان کتب وابسته به موضوع فوق دریافتم که درسوره مبارکه ابراهیم طی هفت مقطع به شکل موضوعی وباشیوه کتابخانه درروشنی تفاسیرقرآن کریم تفسیرشده است که خلاصه آن قرارذیل است:

1- درمقطع اول: عظمت قرآن وحقانیت رسول، تهدید برای کافران واوصاف بد ایشان، هدف بعثت موسی"ع ".

2- درمقطع دوم: مخاصمه و دشمنی مشرکان با پیامبران درمسئله  توحید و رسالت، سر انجام حال پیامبران، سرانجام حال مشرکان، اعمال کافران همچون خاکستر پاشان برهوا است.

3- درمقطع سوم: دلیل اثبات توحید و معاد، تهدید برای منکرین توحید و معاد، و بشارت عظیم برای مومنان.

4- درمقطع چهارم: دو مثال برای توضیح کلمه ای توحید و کلمه ای شرک، ترغیب برای پیروان کلمه ای طیبه، سرانجام بد پیروان کلمه ای خبیثه و راه نجات از آتش دوزخ.

5- درمقطع پنجم: بیان اصحاب کلمه ای طیبه و حال اصحاب کلمه ای خبیثه، سبب دخول جهنم را بیان میکند: { ألَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ بَدَّلُواْ نِعْمَةَ اللّهِ كُفْرًا وَأَحَلُّواْ قَوْمَهُمْ دَارَ الْبَوَارِ} ﴿28﴾.

6- درمقطع ششم: بیان دلیل نقلی و تفصیلی از امام حنفا حضرت ابراهیم "علیه السلام " بعد از آنکه در آیات گذشته برای اثبات وحدانیت و تخصیص عبادت برای خداوند و نفی عبادت از غیر خداوند دلایل عقلی بیان داشت، اکنون درین آیات به منظور اثبات این مطالب، از ابو الانبیاء دلیل نقلی ذکر می کند که از پروردگارش هفت خواست داشت، همه به اجابت رسید. از آن جمله دوری از شرک وشکوه از معبودان باطل است.

7- در مقطع هفتم: عناوین ذیل بیان می گردد: تهدید برای کافران به عذاب قیامت، گفتار های ستمگاران برای مشاهده ای عذاب، نیرنگهای ستمگاران برای نابودی حق، تسلی برای پیامبران "علیه السلام" و تهدید برای ستمگاران، قرآن برای ابلاغ همگانی است.