قواعد تیسیر وتطبیقات آن در جرائم حدی

چکیده

تسیر در دین یکی از مولفه های مهم است تا بتوانیم بشریت را عقلا قناعت بدهیم که این دین برای نجات بشریت فرستاده شده و زمینه زیست راحت، سالم و موفقیت‌آور را فراهم می‌کند. تیسیر در دین از اساسات تشریع است و الله متعال در جای‌جای قرآن به آن پرداخته و رسول الله صلی الله علیه و سلم به تاکید زیاد امر نموده است تا در دین آسان‌گیری شود. سخت‌گیری در دین منفور است و شریعت اسلامی برای جلوگیری از آن پای‌فشاری و تاکید زیاد کرده است و هرکس که در دین سختی بکند را وعید داده و سرنوشت شان را با سرنوشت مسیحی هایی که دین شان را تحریف کردند، یکی دانسته است که ذیلا به خلاصه شکل صوری تحقیق می‌پردازیم: این رساله دارای سه فصل است که در فصل اول اصطلاحات محوری این موضوع هم‌چون قواعد، تیسیر، جرائم و حدود معرفی مختصر شده اند، در فصل دوم قواعد فقهی که مفهوم تیسیر را افاده می‌کنند و راه را برای آسان‌گیری در دین مسااعد میسازند، آورده شده است و در فصل سوم قواعد تیسیر در حدود مصداق‌یابی شده و کوشیدیم تا از متون فقهی احناف برای اثبات تیسیر در حدود امثله بیاوریم.

اهمیت این تحقیق در آن‌ست که قواعد تیسیر را بر حدود تطبیق کرده و آسان‌گیری‌هایی که دین برای حدود در نظر گرفته‌است را در سلک تحریر بیاوریم که این‌کار در شروح قواعد فقهی، به‌این شکل صورت نگرفته است. و از جانب دیگر اسلام را هم‌چون دین الهی به معرفی گرفته و چهره‌ی واقعی اسلام را به‌تصویر کشیده و گَرد و خاک‌هایی که در کشمکش‌های جهانی روی آن نشسته‌است را، پاک کنیم. با حاکمیت سکولاریزم در جهان اسلام، تلاش‌های زیادی شد تا اسلام در قیاس با مسیحیت از صحنه‌ی زنده‌گی رانده شده و در مساجد محبوس گردد و برای دست‌یابی به‌چنین هدف نا مقدس، کوشیدند تا او را به سخت‌گیری متهم کرده و غول و زنجیر افراطیت را در پایش ببندند. ما در این تحقیق مسایلی را جمع‌آوری کرده‌ایم که سند مدعای شود برای آن‌که اسلام دین الله رحیم است و انسان‌ها را به کار مالایطاق مکلف نکرده و سخت‌گیری در آن جای ندارد. این‌که آیا در دین سخت‌گیری وجود دارد؟ و آیا دین در عصر حاضر می‌تواند به عنصر تیسیر پای‌بند باشد؟ و یا چطور می‌توان در حدود، آسان‌گیری کرد را در این تحقیق پاسخ داده ایم. در این تحقیق از روش کتاب‌خانه‌یی استفاده شده‌است و منهج اش ازین قرار است که اولا قواعد تیسیر را مفصلا شرح داده‌ایم و در فصل جداگانه هر یک از حدود را در یک مبحث مستقل آورده و تطبیقات قواعد تیسیر را در ذیل مطالب گنجانیدیم؛ مثلا: مبحث اول «تطبقیات قواعد تیسیر در حد زنا» که در مطلب اول زنا را تعریف لغوی و اصطلاحی کرده و در مطالب دیگر مصداق‌هایی از تیسیر در تطبیق حد زنا آورده ایم. در این تحقیق کوشیده شده است که به حدود که زبان دین‌ستیزان و دین‌گریزان را در مقابل اسلام دراز ساخته پرداخته شود و به شبهات دین‌گریزان و دین‌ستیزان پاسخ داده و ثابت ساختیم که حتی در سخت‌ترین قوانین شریعت که همانا حدود میباشدهم آسان‌گیری هایی وجود دارد.  شریعت اسلامی حتی بالای کسی که زنا کرده و به‌آبروی کسی تجاوز کرده است، بالای کسی که قذف نموده و احترام یک فامیل را هتک کرده است، بالای کسی که سرقت کرده و امنیت مالی کسی را به مخاطره انداخته، بالای کسی که شراب نوشیده وعقل خودرا زایل ساخته، بالای کسی که راه را مسدود کرده و امنیت اقتصادی دولت را به مخاطره انداخته وحتی بالای کسی که بغاوت کرده و حاکمیت نظام را تهدید کرده است، هم آسان‌گیری هایی را تشریع نموده و راه را بر سخت‌گیری بلکل بسته است. شریعت اسلامی در تطبیق حدود شرائط به شدت سختگرانه‌یی را تعیین کرده است تا کسی به ناحق حد زده نشود، هم‌چنان شبهه را مسقط حد دانسته و کوشیده است تا با ورود اندک‌ترین شبهه، حد را ساقط بسازد، و استدلال فقیهان درین‌زمینه این‌ست که حد جزای کامل است و باید جرم هم کامل باشد، که اگر در قضیه‌ی شبهه وجود داشت، جرم کامل نیست و نباید جزای کامل داده شود، بناء حد ساقط است.